Đọc và Nghĩ

Ngày nay, báo chí thật đa dạng và phong phú, ngoài báo giấy còn có nhiều loại báo điện tử để mọi người lựa chọn. Chỉ cần một chiếc máy tính có nối Internet, ai cũng có cơ hội đọc hơn chục tờ báo điện tử tiếng Việt mỗi ngày. Số lượng thì nhiều là thế nhưng không phải báo nào cũng hay và không phải cái gì đưa lên báo cũng đều đáng tin cậy.

Giờ đây khi đọc báo, tôi thường phân biệt ra làm hai loại: loại thông tin và loại nhận định. Với loại thông tin thì cần kiểm chứng qua các nguồn khác truớc khi tin tường và truyền đạt lại thông tin đó. Còn với loại nhận định thì chỉ xem như một bài đọc tham khảo vì loại này chứa đựng những suy nghĩ cá nhân của tác giả. Đã nhiều lần tôi bị thất vọng vì tin tưởng một số tờ báo thích đưa tít giật gân. Với một sự kiện nào đó, qua ngòi bút của một số phóng viên thì sự kiện đó đến với độc giả theo chiều suy nghĩ của họ.

Gần đây, tôi có dịp đọc một bài báo nhận xét về một bộ phim Việt Nam sắp được trình chiếu vào dịp Tết. Nội dung bài viết hoàn toàn phê phán bộ phim như thể chủ nghĩa Tư Bản tìm mọi cách phủ định tận gốc rễ chủ nghĩa Cộng sản. Có một độc giả đã rất tinh tế khi tỏ ý nghi ngờ về ý đồ của tác giả vì bài phê phán hết sức chi tiết được đưa ra khi bộ phim chưa được công chiếu.

Thấy họ tranh cãi rất máu lửa về bộ phim và đạo diễn của nó, tôi quyết định kiểm chứng bằng cách đến rạp xem vào ngày đầu tiên bộ phim đó đuợc trình chiếu. Sau khi xem xong tôi nhận thấy rằng số tiền tôi bỏ ra để vào rạp xem phim là hoàn toàn xứng đáng. Công bằng mà nói, nếu đem bộ phim này ra để dự những giải thường điện ảnh của Việt Nam hiện nay như Cánh Diều chẳng hạn thì nó khó lòng mà lọt vào mắt xanh của các giám khảo. Nhưng nếu cần một bộ phim giải trí gần gũi với quảng đại quần chúng thì nó chắc chắn đáp ứng được bởi phim rất vui, hình ảnh đẹp, âm nhạc sống động. Rạp đầy kín khán giả; khi ra về tôi thấy có rất nhiều người ngồi chờ xem xuất kế tiếp và truớc cổng rạp còn có cảnh kẹt xe vì nhiều người đang chuẩn bị vào xem.

Sau những gì đuợc xem, tôi lại càng thấy rằng khi đọc một bài báo nào thì cũng phải suy nghĩ truớc khi quyết định thông tin mà bài báo đó truyền tải có đáng tin cậy hay không, nhất là với loại bài nhận xét. Bất cứ sự áp đặt về suy nghĩ nào không sớm thì muộn cũng sẽ bị phát giác. Chúng ta chắc chắn không ai muốn mình bị ép buộc làm những gì khác muốn, càng không muốn bị áp đặt phải suy nghĩ theo cách người khác thích. Đọc nhiều nhưng phải nghĩ kỹ, như thế ta mới có được chính kiến của riêng mình, không bị nhiễm thói a dua và bị nhào nặn đầu óc.

Con đường phía trước

Tuần rồi tôi nhận được thông tin về việc xin nghỉ việc của ba người bạn. Quả là thật dồn dập. Người hẹn đi dự tiệc chia tay, người hẹn đi uống cà phê để tâm sự. Với cả ba, sự ra đi của mỗi người đều để lại trong tôi những cảm giác xốn xang khó tả bởi một lẽ đơn giản là công việc của họ không nhiều thì ít cũng có những sự gắn bó hoặc trùng hợp nhất định với tôi và công việc của tôi.

Trước tiên là sự ra đi của anh trưởng nhóm trong dự án của tôi. Mặc dù sự ra đi của anh tôi đã biết từ lâu nhưng trong ngày nhận được thư tạm biệt của anh tôi vẫn cảm thấy buồn. Trước đây, trong những lần đi ăn cơm chung, qua nói chuyện tôi cũng đã đoán già đoán non được rằng sẽ có một ngày anh sẽ ra đi. Với tôi, anh là một người rất đáng quý vì anh rất vui vẻ và hoà nhã không chỉ với cấp trên mà còn với những người đồng cấp và những người cấp dưới như tôi. Cộng tác với anh trong công việc tôi cảm thấy thật thoải mái và không hề bị áp lực về tinh thần. Có một điều hơi buồn là buổi tiệc chia tay anh không có mặt đầy đủ tất cả thành viên của nhóm. Dù rằng trong buổi tiệc lúc nào cũng ngập tiếng cười tiếng nói nhưng tôi vẫn thấy còn thiếu cái gì đó chân thành và ấm áp, cái mà anh xứng đáng được nhận vì những đóng góp to lớn của anh cho dự án.

Kế đến là tin một người bạn làm chung nhóm trước đây xin chuyển công ty. Sở dĩ việc bạn này ra đi làm tôi chú ý vì bạn và tôi vào công ty cùng ngày, rồi cùng làm chung một nhóm, cùng qua nhóm mới từ lúc nhóm này được thành lập đến ngày nó kết thúc. Rồi sau đó tôi chuyển qua nhóm hiện giờ, bạn ở lại cùng nhóm cũ tiếp tục với những dự án mới. Trong suốt bảy tháng làm chung, tôi đã học hỏi được ở bạn nhiều điều hay từ kiến thức chuyên môn đến phong cách làm việc. Giờ bạn đã đi, tôi nghĩ bạn đã làm được, còn tôi vẫn chưa thể. Lúc mới ra trường, lớp tôi có hội chứng xin vào cùng công ty. Nhớ ngày đó lực luợng của lớp tôi ở công ty thật hùng hậu, giờ các bạn ra đi cũng nhiều, không biết mình có bị nhiễm hội chứng chuyển chỗ đó không nữa.

Một người bạn khác của tôi cũng nhắn tin cho hay cậu ta đã xin nghỉ làm. Cậu ta đã hẹn tôi hôm nào rãnh đi uống cà phê, có lẽ để giải toả những căng thẳng mà cậu phải trải qua trong suốt thời gian qua. Tôi đã giới thiệu chỗ làm cho anh bạn này, lúc đó chỉ nghĩ là giúp cậu ấy tìm đuợc một chỗ làm, có thể có điều không vừa ý nhưng có được một chỗ làm để lấy kinh nghiệm. Được tin cậu ta nghỉ, tôi cũng hơi lo, không biết mình có bị trách cứ gì không.

Thực ra làm việc trong lãnh vực tin học người ta rất hay thay đổi chỗ làm, vấn đề chỉ là khi nào mà thôi. Mỗi người đều có quyền chọn con đường đi riêng của mình, miễn sao mình thấy hài lòng với sự lựa chọn đó. Mỗi lần hay tin một người bạn đổi chỗ, tôi có một cảm giác rất lạ, vừa luyến tiếc nhưng lại vừa bồi hồi nôn nao. Phía trước còn rất nhiều con đường để ta lựa chọn. Mỗi người tuỳ vào hoàn cảnh sẽ quyết định có tiếp tục đi trên con đường cũ hay chọn một con đường mới. Đi nhiều nơi ta sẽ học được nhiều cái hay ở những chỗ đó, giúp ta làm giàu thêm kiến thức và kinh nghiệm sống.

Vườn Xoài điểm hẹn

Không quá xa Saigon, Vườn Xoài là một khu du lịch nghỉ dưỡng mới ra đời ở Long Thành, Đồng Nai rất thích họp cho những buổi họp mặt kết hợp cắm trại qua đêm. Một chuyến đi dã ngoại đến đây vào những ngày xuân sắp về đã đem đến tôi nhiều cảm giác mới lạ.

Tên gọi chính xác của nơi đây là Trang trại Vườn Xoài, tức nơi đây lúc đầu vốn đơn thuần chỉ là một trang trại nhưng giờ đây nó đã được xây dựng thành một khu vực dã ngoại lý tuởng vừa có không gian trong lành gần gũi thiên nhiên lại vừa có các dịch vụ tiện ghi như nhà hàng, khách sạn để phục vụ du khách.

Khu du lịch rất rộng và được bày trí khá đẹp mắt. Cổng được xây dựng theo kiến trúc Việt Nam cổ, có cổng chính và cổng phụ, đểu đuợc làm bằng gỗ sơn màu đen. Bước vào bên trong, tôi thật sự cảm nhận nhận được không khí thanh bình của một khu trang trại với nhiều loại cây kiểng và hồ nước nhân tạo.

Từ ngoài bước vào, phía bên phải là khu vuớn tre, bên trái là khu nhà nghỉ. Tre được trồng ở đây thuộc loại tre thưa nên du khách có thể đi vào vườn dạo chơi và cắm trại giữa các cây tre. Điểm đáng chú ý nhất ở đây là một hồ bơi đuợc xây dựng theo hình vòng cung; giữa hồ là một ốc đảo nhỏ xíu mà trên đó là những cây dừa, thảm cỏ xanh và hoa làm cho hồ bơi vừa tuơi mới lại vừa thi vị.

Vốn là một trang trại nên nơi đây chăn nuôi một số loại động vật, đặc biệt là đà điểu, cá sấu và heo rừng. Ở đây đà điểu được nuôi rất nhiều; chúng được nhốt trong những cái chuồng rất to và đuợc ngăn ra thành nhiều khu nhỏ riêng biệt. Lần đầu tiên nhìn thấy đà điểu, ai cũng không khỏi ngạc nhiên trước sự to lớn của một loài chim đến từ châu Phi. Có lẽ cái khoẻ nhất của đà điểu là cái mỏ và đôi chân với những cặp móng to như những viên đá.

Đà điểu đã đông, cá sấu và heo rừng cũng nhiều không kém. Những hồ nuôi cá sấu thật rộng với những con cá sấu từ nhỏ đến lớn, những chuồng heo rừng với những bầy heo đen như than và cái bờm trên lưng đã làm cho không ít người phải thốt lên vì ngạc nhiên. Ngoài ra nơi đây còn nuôi gấu đen, ngựa, khỉ, còn có một vuờn lan để du khách tha hồ nhìn ngắm.

Nếu đi bộ để xem hết khuôn viên của trang trại thì chắc chắn bạn sẽ mỏi hết hai chân. Thế nên, nhiều cặp đã chọn xe đạp đôi để chở nhau, vừa dạo mát vừa tận hưởng không khí trong lành của thiên nhiên.

Các món ăn ở đây cũng có không ít món được chế biến từ những con vật đuợc nuôi trong trang trại. Tôi đã có dịp thưởng thức gỏi đà điểu, heo rừng nướng nhưng thực sự không nhận ra cái ngon hơn của chúng so với các loại thịt thông thường nhưng dù sao cảm giác xơi những món ăn mới lạ cũng thật thú vị.

Cắm trại trong khu vườn tre, chơi các trò chơi vận động ở bãi cỏ xanh, tắm trong làn nước mát, ăn uống ở nhà hàng, dạo chơi ngắm nhìn cảnh vật, tối về ngủ trong những khu nhà tiện nghi, có được một ngày ở đây, tôi cảm thấy thật thư giãn, không chỉ giúp quên đi những ồn ào của thành phố để hoà lòng mình cùng thiên nhiên mà còn cho tôi thêm nhiều niềm vui, nhiều kỷ niệm đẹp.

Thời hoa đỏ

Dưới màu hoa như lửa cháy khát khao

Anh nắm tay em bước dọc con đường vắng
Chỉ có tiếng ve sôi chẳng cho trưa hè yên tĩnh
Chẳng cho lòng ta yên
Anh mải mê về một màu mây xa
Về cánh buồm bay qua ô cửa nhỏ
Về cái vẻ thần kỳ của ngày xưa
Em hát một câu thơ cũ
Cái say mê của một thời thiếu nữ

Mỗi mùa hoa đỏ về
Hoa như mưa rơi rơi
Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi
Như máu ứa của một thời trai trẻ
Hoa như mưa rơi rơi
Như tháng ngày xưa ta dại khờ
Ta nhìn vào tận sau mắt nhau
Mà thấy lòng đau xót
Trong câu thơ của em anh không có mặt
Câu thơ hát về một thời yêu thương tha thiết
Anh đâu buồn mà chỉ tiếc
Em không đi hết những ngày đắm say

Hoa cứ rơi ồn ào như tuổi trẻ
Không cho ai có thể lạnh tanh
Hoa đặt vào lòng chúng ta một vệt đỏ
Như vết xước của trái tim.

Sau bài hát rồi em lặng im
Cái lặng im rực màu hoa đỏ
Anh biết mình vô nghĩa đi bên em
Sau bài hát rồi em như thể
Em của thời hoa đỏ ngày xưa
Sau bài hát rồi anh cũng thế
Anh của thời hoa đỏ ngày xưa.

Thanh Tùng
(26-3-1973)

Cuối tuần lặng lẽ

Vậy là một tuần nữa đã trôi qua, ngày cuối tuần lại đến. Thứ Sáu là ngày tôi thấy vui nhất trong tuần. Không vui sao được khi sau những ngày đi làm mệt mỏi trong tuần, thời gian thư giãn của tôi sẽ được bắt đầu từ 5 giờ 30 chiều thứ Sáu. Ngày cuối tuần cũng là ngày đầu tiên của tháng mới; tôi lại càng háo hức hơn. Ngày làm việc đã sắp hết, tôi kiểm tra đi kiểm tra lại thư điện tử nhưng lá thư tôi mong đợi nhất vẫn không thấy. Vậy là điều tôi mong đợi nhất cho ngày cuối tuần đã không xảy ra. Và có vẻ như tôi sẽ phải chuẩn bị tinh thần để trải qua những ngày cuối tuần khó khăn nhất từ trước nay.

Lặng lẽ tôi rảo buớc về nơi lấy xe, trên tay là hộp cơm cho buổi tối. Vừa đi vừa nghĩ miên man. Có lẽ như con người luôn bị buộc phải trải qua những thử thách trong cuộc sống, thử thách đến mức khó khăn nhất, khổ sở nhất để họ bộc lộ hết những khả năng của mình. Và trong hoàn cảnh đầy khó khăn này, tôi buộc phải nghĩ ra nhiều phương án cho bản thân và may thay, tôi cũng đã tìm ra được giải pháp. Khi phải giải quyết một vấn đề nào tôi thường thích tự thân vận động và càng ít nhờ vả, càng ít làm phiền mọi người càng tốt. Nhưng giải pháp này vẫn không hoàn hảo, vẫn đòi hỏi phải hy vọng vào những điều kiện khác. Nhưng dầu sao tôi giờ cũng như nguời sắp chìm xuống nước bỗng dưng vớ được một khúc cây, một khúc cây không đủ lớn để đưa tôi vào bờ nhưng ít nhất cũng giúp tôi bơi thêm một đoạn để tìm ra một chiếc bè lớn.

Tôi không mong muốn khó khăn xảy ra với mình nhưng nếu nó đến tôi vẫn sẵn sàng đón nhận và tìm cách để vuợt qua. Lần cuối tuần này có lẽ không được thoải mái như những lần trước nhưng tôi vẫn tận hưởng nó vì tôi luôn nghĩ mình hãy lạc quan như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng nói "Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui".

Cháy túi

Những ngày cuối tháng trải qua thật khó khăn. Mỗi ngày đưa tay vào túi mà lòng cứ thấp thỏm, không biết mình có "đủ máu" để "sống sót" đến ngày được "tiếp năng lượng" không. Mới mấy ngày trước đây vừa mượn tiền mà giờ đây thấy sắp phải mượn thêm nữa rồi nếu như xài tiền không tiết kiệm. Trước đây, khi còn được gia đình chu cấp tiền hằng tháng, tôi chưa bao giờ bị thiếu tiền, chưa bao giờ phài xin thêm tiền. Dường như mẹ rất hiểu tôi và luôn cho tôi tiền trước khi tôi kịp xài hết. Còn giờ đây, khi đã tự chủ trong chuyện tiền nong thì tháng nào đến khoảng ngày hai mươi mấy là bắt đầu sợ thiếu và chi tiêu hết sức dè dặt. Cái điệp khúc đầu tháng "khoái ăn sang", cuối tháng "sáng ăn khoai" cứ thế diễn ra một cách thật nao lòng. Đúng ra tôi đã phải chia tiền điện nước ở nhà trọ nhưng phải để qua tuần sau, vì có tính tiền bây giờ cũng không lấy ra tiền để trả. Bây giờ tôi chỉ có một mong muốn nhỏ nhoi là đến cuối tuần sẽ có lương, và từ giờ tới đó mong rằng mình đừng bị bệnh, chiếc xe honda cũ kỹ đừng giở chứng, đi đường đừng bị công an phạt,... mà mong đủ thứ, những gì có dính dáng đến chi tiền đừng xảy ra.

Được ngủ ngon

Đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp ngủ ngon như vậy, một đêm ngủ mà tâm hồn hoàn toàn thanh thản, một đêm mà mình có thể dễ dàng đi vào giấc ngủ, một đêm mà không có tiếng ồn vào giữa khuya, một đêm mà mình có thể thoải mái dang tay, lăn lộn khi ngủ. Ôi từ lâu rồi tôi mới thực sự có được một đêm theo kiểu "về nhà chỉ có ngủ", một xì-lo-găng mà tôi từng được nghe.

Thực ra đối với nhiều người, chuyện ngủ đuợc là rất bình thường nhưng ai đã từng phải chịu đựng những đêm mất ngủ liên tiếp, ai đã từng phải ngủ theo kiểu "tiến thoái lưỡng nan" thì mới biết quý những những giấc ngủ ngon hiếm hoi này.

Khi thấy quyền lợi của mình bị ảnh hưởng, người ta thường tìm cách đặt ra những luật lệ theo hướng có lợi cho mình hơn nhưng dưới danh nghĩa là vì tập thể. Với tôi liệu tôi có nên đòi hỏi một quy định tương tự hay không bởi vì theo tôi quyền được ngủ vào giờ ngủ là rất cơ bản của con người. Giờ tôi mới thấy rõ hết tác hại của ô nhiễm tiếng ồn với cuộc sống. Sự ô nhiễm môi trường nào cũng xuất phát từ sự vô ý thức của con người và ô nhiễm tiếng ồn cũng không nằm ngoài quy luật đó. Cả nhân loại đang chống ô nhiễm duới mọi hình thức để làm cho cuộc sống trong lành hơn.